Ngày 10/12, tại TP. Hồ Chí Minh diễn ra Diễn đàn Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ với chủ đề: “30 năm hợp tác kinh tế, thương mại – Vượt qua thách thức, bước vào kỷ nguyên mới”.
Nhân kỷ niệm 30 năm bình thường hóa quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ và 25 năm ký kết hiệp định thương mại song phương (BTA), Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) phối hợp với Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham Việt Nam) tổ chức Diễn đàn Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ 2025 với chủ đề “30 năm hợp tác kinh tế, thương mại – Vượt qua thách thức, bước vào kỷ nguyên mới”.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ tiếp tục phát triển tích cực, ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất, đặc biệt trên các trụ cột kinh tế, thương mại và đầu tư.
TS. Trần Toàn Thắng, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế – tài chính, trình bày tại Diễn đàn
TS. Thắng cho rằng dù hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ là đa dạng nhưng Mỹ lại là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam hiện nay, vì vậy các ngành phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ đối diện nhiều rủi ro. Trong đó, ngành đồ gỗ có mức phụ thuộc đặc biệt cao, với Mỹ chiếm tới 59% kim ngạch xuất khẩu. Ngành dệt may và da giày cũng phụ thuộc rất cao, Mỹ chiếm tới 43,4% cơ cấu thị trường. Ngay cả ngành điện tử, một động lực tăng trưởng mới, cũng có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ khoảng 28%.
Bài phân tích của TS. Thắng cũng chỉ rõ một điểm then chốt: 75% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ là do các doanh nghiệp FDI thực hiện, bao gồm cả các tập đoàn lớn của Mỹ như Intel, Nike và Apple.
Điều này có nghĩa là thuế đối ứng không chỉ làm tổn hại thương mại thuần túy, mà còn đe dọa trực tiếp đến động lực sản xuất và xuất khẩu của khối FDI, tạo áp lực lớn lên số lượng lao động.
Mối đe dọa thuế quan làm dấy lên nghi vấn về sức hấp dẫn của Việt Nam và nguy cơ chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia cạnh tranh như Mexico, Ấn Độ, hoặc Indonesia. Mặc dù Mỹ hiện đứng ở vị trí số 11 trong số các nhà đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đăng ký xấp xỉ 12,3 tỷ USD tính đến cuối tháng 10/2025, nhưng vai trò của khối này là tối quan trọng đối với kim ngạch xuất khẩu. Để trấn an nhà đầu tư, Chính phủ Việt Nam đang tích cực đối thoại và hỗ trợ các doanh nghiệp FDI lớn.
Sau ba thập kỷ kể từ khi bình thường hóa quan hệ và 25 năm triển khai Hiệp định BTA, thương mại song phương đã tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô và chất lượng, trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng giữa hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao.
Các đại biểu tham dự diễn đàn
Trong bối cảnh kinh tế – thương mại toàn cầu đang điều chỉnh sâu sắc, diễn đàn đồng thời thảo luận thẳng thắn những thách thức mới nổi, bao gồm sự điều chỉnh chính sách thương mại của Hoa Kỳ, xu hướng gia tăng các biện pháp thuế quan và phòng vệ thương mại, cũng như các yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn kỹ thuật, phát triển bền vững và minh bạch chuỗi cung ứng… Những diễn biến này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường đối thoại chính sách, củng cố lòng tin và nâng cao năng lực phối hợp nhằm duy trì và củng cố nền tảng hợp tác kinh tế – thương mại song phương trong dài hạn.
Trên tinh thần đó, diễn đàn tập trung làm rõ các định hướng hợp tác lớn trong giai đoạn tới theo hướng hài hòa lợi ích, cân bằng và bền vững hơn. Qua đó, tận dụng hiệu quả cơ hội từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời chủ động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của môi trường chính sách và thương mại quốc tế.
Điểm nhấn của diễn đàn là phiên thảo luận chuyên sâu về 30 năm trụ cột kinh tế – thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ, với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, các nguyên trưởng đoàn đàm phán BTA, chuyên gia và đại diện hiệp hội ngành hàng chủ chốt. Các tham luận đã cung cấp góc nhìn đa chiều về những thành tựu nổi bật, triển vọng hợp tác, cũng như các vấn đề mang tính cấu trúc cần tiếp tục được quan tâm trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, phiên tọa đàm bàn tròn về chính sách thương mại của Hoa Kỳ và những hàm ý đối với Việt Nam tạo không gian trao đổi cởi mở, thực chất giữa cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội xuất khẩu. Thảo luận tập trung vào phân tích tác động của chính sách thuế quan và biện pháp phòng vệ thương mại, đồng thời đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Với vai trò là kênh đối thoại chính sách quan trọng, Diễn đàn Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ 2025 góp phần làm sâu sắc nhận thức chung, thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các bên liên quan. Qua đó mở rộng dư địa hợp tác và củng cố nền tảng cho quan hệ kinh tế – thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ phát triển ổn định, bền vững và cùng có lợi trong giai đoạn tiếp theo.
An Bình
